سقف کوبیاکس چیست؟ صفر تا صد نحوه اجرا و مزایا و معایب آن

سقف کوبیاکس یکی از انواع سقف های مجوف شکل، با عملکرد دال بتنی دو طرفه می باشد که به دلیل مزایای آن در سال های اخیر مورد توجه زیادی قرار گرفته است. سقف کوبیاکس نوعی سقف سبک می باشد که گوی های پلاستیکی از جنس پلی اتیلن یا پلی پروپیلن داخل دال بتنی آن وجود دارد.

این گوی ها در حدفاصل مش های میلگردی بالا و پایین قرار می گیرند. در سقف کوبیاکس با جایگزینی گوی های پلاستیکی و حذف بار مرده ی غیرسازه ای خاصیت باربری ۲ محوره همچنان حفظ می شود و با ریختن و به وجود آمدن ۲ لایه بتن در قسمت های فوقانی و تحتانی دال و همچنین دو شبکه مش در بالا و پایین دال باعث می شود که این نوع سقف باربری خوبی داشته باشد.

اجزای اصلی سقف کوبیاکس

۱. بتن

۲. آرماتور

۳. شبکه مش فوقانی و تحتانی

۴. ماژول های قفسه ای شامل گوی های پلاستیکی (توپ های تو خالی) به همراه خرپای فلزی از فولاد نوع AII

توپ های توخالی در قسمت مرکزی قفسه مسلح قرار می گیرند و یک قفسه مدولار مسلح را به وجود می آورند. به این توپ های تو خالی، کیج مسلح نیز می گویند که در بین ۲ لایه آرماتور تحتانی و فوقانی دال قرار می گیرند و با حذف بتن غیرباربر از درون دال باعث سبک شدن سقف و در نتیجه باعث سبک شدن کل سازه می شود. در سازه هایی که سقف کوبیاکس در آن ها اجرا می شود برای مقابله با بارهای جانبی از دیوار برشی بتنی با شکل پذیری متوسط و سیستم قاب تقریبا ساده شامل ترکیب دال و ستون می باشد.

نحوه ی اجرای گام به گام سقف کوبیاکس

۱. قالب بندی و اجرای شبکه مش تحتانی

بعد از اجرای ستون ها، در گام اول کل سقف دقیقا مشابه دال بتنی معمولی با استفاده از قالب چوبی یا فلزی قالب بندی می شود و سپس شبکه مش تحتانی اجرا را اجرا می کنیم. دقت کنید که شمع بندی به فاصله های ۱ تا ۱.۵ متر زیر قالب انجام شود.

حداقل ۲ عدد میلگرد مش پایین از هسته ی ستون عبور کند.

نکته: شبکه مش تحتانی را در فاصله های ۲ متری با سیم مفتول ۲.۵ به قالب های سقف متصل کنیم. برای رعایت پوشش بتن نیز باید این میلگردها بر روی اسپیسر مهار شوند و لازم است بدانید که استفاده از سنگ، موزاییک، آجر و موارد این چنینی برای رعایت پوشش بتنی مجاز نمی باشند.

۲. جایگذاری کیج ماژول ها (ماژول های قفسه ای)

بعد از اتمام آرماتوربندی و نصب اسپیسرها، گوی ها را مطابق نقشه های اجرایی روی سقف پهن می کنیم و با استفاده از سیم مفتول (آرماتوربندی) به شبکه ی مش تحتانی که در مرحله ی قبل اجرا کردیم، متصل می کنیم البته نباید در محدوده اطراف ستون ها و دیوارهای برشی، گوی ها را نیز قرار دهیم به دلیل اینکه نواحی اطراف ستون ها و دیوارها را برای افزایش مقاومت دال در برابر برش پانچ به صورت دال معمولی توپر اجرا می کنیم.

برای اتصال عرضی کیج ها (ماژول های قفسه ای) به هم از فیکسچر استفاده می کنیم.

فواصل طولی و عرضی کیج ها (ماژول های قفسه ای) از دیوارهای برشی و ستون ها، برای کنترل و اجرای برش پانچ که در نقشه های اجرایی مشخص می شود را باید رعایت کنیم. ماژول ها را هم بر اساس تعداد گوی های مورد نیاز در هر قسمت به راحتی توسط قیچی می بریم و در جای مناسب خود قرار می دهیم.

۳. اجرای شبکه مش فوقانی

پس از تکمیل جایگذاری گوی ها، شبکه مش فوقانی بافته شده و بدین صورت سقف ما آماده ی بتن ریزی می شود.

قطر و فواصل آرماتورهای فوقانی و تحتانی را براساس نقشه های اجرایی که محاسب سازه طراحی کرده است، اجرا می کنیم. و در اکثر مواقع شبکه مش فوقانی دارای آرماتورهایی با قطر کمتر یا فواصل آرماتورگذاری بیشتر می باشد. انتهای میلگردهای مش فوقانی و تحتانی را باید با خم ۹۰ درجه اجرا کنیم.

کیج ماژول ها را باید به شبکه مش بالایی و پایینی با سیم مفتول ۱.۵ نرم متصل کنیم.

۴. بتن ریزی سقف کوبیاکس

پس از کنترل مجدد قالب بندی، نحوه ی قرارگیری گوی ها، شبکه آرماتوربندی و اطمینان از صحت عملیات اجرایی، سقف را با استفاده از پمپ زمینی، باکت، دکل و یا سایر روش های متداول، بتن ریزی و ویبره می کنیم.

بتن ریزی سقف کوبیاکس را در ۲ مرحله انجام می دهیم.

در مرحله ی اول برای تثبیت شبکه آرماتوربندی و همچنین تثبیت کیج ماژول ها، بتن ریزی اولیه را بر روی شبکه مش پایین تا نیم کره ی کیج ماژول انجام می دهیم.

و در مرحله ی دوم هم بتن ریزی را تا مدفون شدن کامل کیج ماژول ها و شبکه آرماتوربندی فوقانی انجام می دهیم.

نکته ی دیگر اینکه بتن ریزی را باید به صورت پیوسته انجام شود و همچنین ویبره زدن را در هر ۲ مرحله به صورت قائم در داخل کیج ماژول ها انجام دهیم.

مزایای سقف کوبیاکس

۱. برای اجرای سقف کوبیاکس نیازی به نیروهای متخصص نمی باشد.

۲. سقف کوبیاکس را می توانیم به صورت نیمه پیش ساخته اجرا و نصب کنیم.

۳. با اجرای این نوع سقف می توان کنسول هایی تا طول ۷ متر را هم اجرا کرد.

۴. با استفاده از این نوع سقف تعداد ستون ها را می توانیم تا ۴۵ درصد کاهش دهیم.

۵. اجرای سقف کوبیاکس بسیار راحت، آسان می باشد و سرعت اجرای بالایی هم دارد.

۶. با بکار رفتن گوی های خالی، وزن سقف و در نتیجه وزن کل سازه کاهش پیدا می کند.

۷. به دلیل افزایش فاصله های ستون ها فضای معماری خوبی را در داخل سازه می توانیم به وجود بیاوریم.

۸. سقف کوبیاکس برای سازه هایی که قرار است بر روی خاک های نسبتا ضعیف اجرا شود، بسیار مناسب می باشد.

۹. بازسازی و همچنین تغییر کاربری ساختمان در صورتی که از این نوع سقف استفاده شود، بسیار راحت می باشد.

۱۰. به دلیل کاهش ضخامت سقف، ارتفاع کل سازه نیز کاهش پیدا می کند، و به دنبال آن به تبع هزینه ی ساخت کل سازه هم تا حدودی کاهش می یابد.

معایب سقف کوبیاکس

۱. برای پروژه های کوچک نسبتا مقرون به صرفه نیست.

۲. به دلیل اینکه سقف کوبیاکس در کشورهای زلزله خیزی مثل ژاپن و آمریکا زیاد مورد استفاده قرار نمی گیرد بنابراین هنوز میزان مقاومت این نوع سقف ها در برابر زلزله مشخص نمی باشد و در هیچ کدام از آیین نامه های مربوط به زلزله، استاندارد مشخصی برای آن تعریف نشده است.

۱۱ نکته و الزامات اجرایی سقف های کوبیاکس

۱. حداقل ضخامت بتن پوششی مابین، بالا و پایین گوی ها ۵ سانتی متر باید در نظر گرفته شود.

۲. برای جلوگیری از بلند شدن گوی ها در اثر فشار بتن ریخته شده، باید کیج ها را به شبکه مش پایین مهار کنیم.

۳. استفاده از سقف کوبیاکس با رعایت ضوابط و آیین نامه های موجود در مباحث ششم مقررات ملی ساختمان، در سازه های دارای دیوار برشی مجاز می باشد.

۴. دقت داشته باشید که این ضوابط فقط برای سقف کوبیاکس با گوی های کروی شکل مجاز بوده و برای دیگر سقف ها با گوی های غیر کروی را شامل نمی شود.

۵. قبل از بتن ریزی، باید محل داکت های تاسیساتی و بازشوها را در روی سقف مشخص کنیم و آرماتورهای تقویتی موربی را در اطراف بازشوهای بزرگ نصب کنیم.

۶. در فضای خالی در اطراف ستون ها و دیوارها برای حفظ فاصله ی شبکه مش تحتانی و فوقانی و همچنین افزایش ظرفیت برشی از میلگردهای رکابی استفاده می کنیم.

۷. برای جلوگیری از خالی ماندن و پر نشدن فضای زیر گوی ها باید از مواد افزودنی بتن (روان کننده) برای افزایش روانی بتن استفاده و همچنین بتن ریخته شده را کاملا ویبره کنیم.

۸. توصیه می شود که بعد از باز کردن قالب های سقف، تعدادی از جک ها را در زیر سقف نگه داریم و همه ی آن ها را جمع نکنیم تا از خیر ناگهانی به دلیل فشار وارده کاسته شود.

۹. از سقف کوبیاکس مانند دال تخت فقط می توانیم تا ۳ طبقه استفاده کنیم و در صورتی که تعداد طبقات ما بیشتر از ۳ طبقه و نهایتا تا ۱۵ طبقه باشد باید دیوارهای برشی هم اجرا کنیم.

۱۰. حداکثر دهانه یعنی فاصله ی مرکز به مرکز ستون ها در سقف کوبیاکس در کاربرد به صورت دال تخت به ۶.۵ متر محدود می شود. اگر سقف کوبیاکس با سیستم قاب خمشی بتن آرمه که شامل تیر و ستون های مجزا است، ترکیب شود در این صورت حداکثر فاصله ی مرکز به مرکز ستون ها به ۸ متر محدود می شود.

۱۱. مجموع بار مرده بر روی سقف کوبیاکس شامل کف سازی ها، پارتیشن ها و نازک کاری چیزی در حدود ۲۶۰ کیلوگرم بر متر مربع می باشد. در صورتی که بخواهیم از سقف های کوبیاکس در کاربری های پارکینگ استفاده کنیم، فقط برای پارکینگ هایی که محل عبور اتومبیل سواری با حداکثر وزن ۲.۵ تن با بار متمرکز ۱ تن باشد، مجاز است.